Handen wassen

Ignaz Semmelweis was een Hongaarse arts die vanaf 1844 in het Allgemeines Krankenhaus-ziekenhuis in Wenen werkte. In die tijd was er een hoog sterftecijfer, soms wel oplopend tot 34%, onder pasgeboren baby’s en moeders in de kraamafdeling. De moeders werden verdeeld in twee afdelingen: Op de ene afdeling werden vroedvrouwen opgeleid, op de andere werden medisch studenten in de verloskunde opgeleid. De afdeling geleid door artsen had een veel hoger sterftecijfer dan die geleid door verloskundigen. Semmelweis was vastbesloten om de oorzaak van dit verschil te achterhalen.

Uiteindelijk ontdekte hij dat artsen vaak overleden patiënten onderzochten en vervolgens zonder hun handen te wassen naar de kraamafdeling gingen om bevallingen uit te voeren. Verloskundigen daarentegen wasten zorgvuldig hun handen met bleekmiddel.

Semmelweis drong er bij artsen op aan hun handen grondig te wassen voordat ze patiënten behandelden, dit leidde onmiddellijk tot een dramatische daling van het sterftecijfer. Waar gemiddeld eerst meer dan 12% overleed daalde dit naar tot iets meer dan 1%.

In 1850 ging hij in een ander ziekenhuis werken en introduceerde ook hier zijn methode van het handen wassen in bleekmiddel. Ook hier wist hij het sterftecijfer onder de 1% te laten dalen.

Tot op dat moment had Semmelweis nooit iets gepubliceerd over zijn bevindingen. Toen Semmelweis in 1861 publiceerde over zijn bevindingen en dus een verband legde tussen de hoge sterfte van kraamvrouwen en de hygiëne van de artsen, werd dit hem door de artsen niet in dank afgenomen. Semmelweis eiste dat iedereen die verloskundige hulp verleende, voortaan eerst de handen waste met zeep en ze daarna ontsmette met bleekmiddel. Ondanks het overduidelijke bewijs in de praktijk van deze levensreddende methode duurde het nog 30 jaar voordat handen wassen met bleekmiddel routinematig werd aangenomen in de medische gemeenschap.

Tegenwoordig wordt hiernaar verwezen als Het Semmelweis-effect: De neiging van mensen om nieuwe informatie of innovaties te negeren of af te wijzen, zelfs als die informatie kan leiden tot aanzienlijke verbeteringen in de praktijk.

Handen wassen… Meer vroeg Semmelweis niet van de medische wereld en toch duurde het 30 jaar voordat dit breed werd ingevoerd. De reden dat er niks gebeurde was, omdat men niet overtuigd was van de meerwaarde, de theorie er achter niet onderbouwd kon worden -dit gebeurde pas in 1890 door Louis Pasteur- en de algehele tendens was dat het toch prima was zo als het ging.

Ook in het onderwijs zien we die neiging om nieuwe informatie of innovaties te negeren of af te wijzen. Als je als onderwijsprofessional goed onderwijs geeft of mogelijk maakt en geen reden ziet om te veranderen zal er ook niks veranderen. Echter, goed kan altijd beter en efficiënter.

Neem bijvoorbeeld Microsoft 365. Dit is ontworpen voor effectievere samenwerking en veilige opslag van documenten. Gezien de brede functionaliteit ervan, hebben talloze Nederlandse scholen al een Microsoft 365 pakket. Het potentieel ervan is groot, maar het vraagt wel om een proactieve benadering. Scholen kunnen weliswaar talloze trainingen bieden, maar als onderwijsprofessionals niet zelf het initiatief nemen om de voordelen te verkennen, blijft alles bij het oude.

Het is niet nodig om direct grote veranderingen door te voeren. Begin klein en zoek naar praktische toepassingen die bij jouw behoeften passen.

Enkele praktische voorbeelden:

BOOKINGS: Voor mentoren kan het plannen van gesprekken met ouders tijdsintensief zijn. Met de Bookings-app in Microsoft 365 geef je je beschikbare tijden aan. Ouders kunnen via een link een afspraak inplannen, aanpassen of annuleren. Updates ontvang je direct in je Outlook-agenda.

FORMS: Veel tijd kwijt aan vergaderingen en/of leerlingbesprekingen? Met Forms inventariseer je vooraf per klas. Hierdoor kun je effectiever en sneller vergaderingen voorbereiden en houden.

TEAMS: Te veel -onnodige- e-mails elke week? Verplaats alle communicatie als school naar Teams. Blijf in relevante kanalen, krijg meldingen als informatie voor jou van belang is, voer discussies centraal en laat collega’s belangrijke informatie markeren. Belangrijke mails van externen? Deel ze direct in het juiste kanaal.

SMART-bord: Stop met het uitdelen van papieren agenda’s en andere lijstjes bij vergaderingen. Deel informatie via Teams en zet relevante zaken tijdens besprekingen op het SMART-bord.

POWERPOINT + FORMS: Maak je Powerpoint-presentaties levendiger en boeiender door interactieve Forms toe te voegen en deze real-time tijdens de presentatie te gebruiken.

CLASS NOTEBOOK: Verminder papiergebruik met Class Notebook. Deel online notities en opdrachten. Leerlingen werken samen, leveren werk in en krijgen feedback. Gekoppeld aan Teams is het nog efficiënter.

IMMERSIVE READER: Verbeter de leeservaring voor leerlingen met speciale behoeften of beperkingen. Een hulpmiddel dat het lezen toegankelijker maakt en direct voor het grijpen ligt.

Denk aan de impact die er gemaakt kan worden als we de innovaties die voor ons liggen -met enige behoedzaamheid- omarmen. We hoeven geen grote sprongen te maken; kleine, rustige stappen zijn voldoende. Onze leerlingen en wijzelf verdienen het beste, en het is aan ons om de verandering in gang te zetten en te blijven leiden. Begin dus vandaag nog met het verkennen van de hulpmiddelen die letterlijk onder je vingertoppen liggen.

Heb jij je handen al gewassen vandaag?

Facebook
WhatsApp
Twitter
LinkedIn

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *